ลุยขุดค้นโบราณคดี “กลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้งฯ” มุ่งสู่มรดกโลก

กรมศิลปากร จัดทำโครงการศึกษาขุดค้นโบราณคดี “กลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ และปราสาทปลายบัด” เพื่อศึกษา สำรวจ รวบรวมข้อมูลประกอบเอกสารฉบับสมบูรณ์เสนอเป็นมรดกโลก

ลุยขุดค้นโบราณคดี กลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้งฯ มุ่งสู่มรดกโลก
นายประทีป เพ็งตะโก อธิบดีกรมศิลปากร เปิดเผยว่า จากการที่ “กลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ และปราสาทปลายบัด” (Ensemble of Phanom Rung, Muang Tam and Plai Bat Sanctuaries) ได้รับการขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้นมรดกโลก (Tentative List) ในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 43 ที่กรุงบากู สาธารณรัฐอาเซอร์ไบจาน เมื่อวันที่ 5 ก.ค. 2562 กรมศิลปากรจึงจัดทำโครงการศึกษาขุดค้นโบราณคดี “กลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ และปราสาทปลายบัด” สู่มรดกโลกขึ้น เพื่อดำเนินการศึกษา สำรวจรวบรวมข้อมูลทางโบราณคดี และขุดค้นทางโบราณคดีในบริเวณพื้นที่กลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ ปราสาทปลายบัด และแหล่งโบราณคดีในพื้นที่ใกล้เคียง

นายประทีป กล่าวต่อไปว่า เมื่อเดือนม.ค.ที่ผ่านมา อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง บุรีรัมย์ สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา กรมศิลปากร ได้ขุดค้นทางโบราณคดีที่แหล่งโบราณคดีโคกขี้เหล็ก (บ้านบัว) ต.จรเข้มาก อ.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการศึกษาขุดค้นทางโบราณคดี “กลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ และปราสาทปลายบัด” สู่มรดกโลก ประจำปีงบประมาณ 2564 ผลการขุดค้นทางโบราณคดี พบว่าแหล่งโบราณคดีแห่งนี้เป็นแหล่งโลหกรรมสมัยโบราณ พบเตาถลุงโลหะเหล็ก จำนวนทั้งสิ้น 7 เตา เป็นเตาถลุงแบบทางตรง 2 รูปแบบ คือ เตาทรงอ่าง (Bowl Furnace) และเตาผนังสูง (Shaft Furnace) มีลักษณะเป็นเตาถลุง สร้างด้วยดินเหนียวปั้นและไม้ขึ้นเป็นโครงสร้างรูปร่างของเตาตามแบบที่ต้องการ จากนั้นใช้ไฟเผาเพื่อให้ดินจับตัวกันแข็ง และใช้น้ำดินฉาบซ้ำเพื่อให้ผิวเตาเรียบ มีการซ่อมแซมเพื่อใช้งานซ้ำต่อเนื่อง โบราณวัตถุที่พบ เช่น ตะกรัน (Slag หรือ ขี้แร่) ชิ้นส่วนลูกรัง ชิ้นส่วนเบ้าดินเผา ชิ้นส่วนท่อดินเผา (Tuyere) ชิ้นส่วนตัวอุด (Stopper) เป็นต้น ปัจจุบันอยู่ในระหว่างขั้นตอนการวิเคราะห์โบราณวัตถุที่ได้มาจากการขุดค้นทางโบราณคดี สันนิษฐานเบื้องต้นว่า แหล่งโบราณคดีโคกขี้เหล็ก (บ้านบัว) แห่งนี้ คือแหล่งถลุงโลหะ ประเภทเหล็ก ระดับชุมชนหมู่บ้าน มีอายุประมาณสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายสมัยเหล็กถึงประมาณพุทธศตวรรษที่ 15 แหล่งโบราณคดีโคกขี้เหล็ก จึงเป็นอีกหนึ่งแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในการศึกษาพัฒนาการทางเทคโนโลยีและวิถีชีวิตของคนโบราณในแถบพื้นที่เขาพนมรุ้ง เมืองต่ำ และเขาปลายบัด โดยผลจากการศึกษาจะเป็นข้อมูลทางวิชาการประกอบการเรียบเรียงเอกสารฉบับสมบูรณ์ (Nomination Dossier) นำเสนอกลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้งฯ มุ่งสู่มรดกโลก ต่อไป

 

ข่าวการศึกษา : https://www.dailynews.co.th/education/831578